Ο βιγκανισμός δεν είναι προνόμιο. Προνόμιο είναι να μην έχεις βρεθεί φυλακισμένη, να μην σε αρμέγουν, να μην οδηγείσαι στο σφαγείο εσύ και το παιδί σου. Προνόμιο είναι να μην μπορείς να σκεφτείς καν πώς είναι να φοβάσαι για τη ζωή σου ενώ κάποιος απέναντί σου ετοιμάζεται να σε παραλύσει με ηλεκτροσοκ μέχρι να προλάβει να σου χώσει το μαχαίρι.

Ο βιγκανισμός δεν είναι προνόμιο. Οι πιο φτωχοί άνθρωποι δεν είχαν ποτέ χρήματα για ζωικά, ποτέ χρήματα να φοράνε δερμάτινα παπούτσια, γούνες, μετάξια και πουλόβερ κασμίρ. Οι φτωχοί άνθρωποι είναι πιο εύκολο να πλύνουν τα πάντα με πλάκες πράσινου σαπουνιού, να τραφούν μέρες ολόκληρες με ρύζι, μακαρόνια και φασόλια.


Ο βιγκανισμός δεν είναι προνόμιο. Προνόμιο είναι να μη ζεις μέσα στα απόβλητα των βιομηχανιών της κτηνοτροφίας. Να μην παθαίνεις αναπνευστικά από τους ρύπους, καρκίνους από το μολυσμένο νερό. Προνόμιο είναι να μη ζεις σε αποψιλωμένο για την κτηνοτροφία δάσος. Να μην μπορείς να φανταστείς πώς είναι να αναγκάζεσαι να δουλέψεις στην πιο κακοποιητική δουλειά που υπάρχει, σε σφαγείο με στριγκλιές και αίματα, για να θρέψεις την οικογένειά σου. 


Το zero waste δεν είναι προνόμιο. Προνόμιο είναι να μην ξέρεις καν πώς είναι να ζεις μέσα στα σκουπίδια των άλλων. Πώς είναι να πνίγεσαι από τα πλαστικά μιας χρήσης, να μην μπορείς να αναπνεύσεις. Προνόμιο είναι να μπορείς να πιεις νερό χωρίς μικροπλαστικά, να μπορείς να πετάξεις τα σκουπίδια σου «αλλού» και να μην επηρεάζουν σε τίποτα την καθημερινότητά σου.

Το zero waste δεν είναι προνόμιο. Προνόμιο είναι να αγοράζεις συνεχώς καινούρια ρούχα, να χαίρεσαι με το πόσο φτηνά είναι και να ξεχνάς τι σημαίνει αυτό για τους ανθρώπους που τα κατασκεύασαν. Να μη σε νοιάζει που θα χαλάσουν γρήγορα, γιατί και πάλι θα μπορείς να αγοράσεις άλλα. Οι φτωχοί άνθρωποι φορούν στα παιδιά τους τα ρούχα άλλων παιδιών που μεγάλωσαν, ράβουν και μεταποιούν παλιά υφάσματα για να καλύψουν κάθε φορά τις ανάγκες που έχουν.

Το zero waste δεν είναι προνόμιο. Προνόμιο είναι να διψάς και να πηγαίνεις στο περίπτερο να αγοράσεις νερό, να αγοράζεις πακέτο με καλαμάκια για να μπορείς στο σπίτι να πίνεις το χυμό σου χωρίς να σηκώνεις το ποτήρι.
Οι φτωχοί άνθρωποι δεν έχουν χρήματα για φρέντο εσπρέσο με πλαστικό ποτήρι και καπάκι, πλαστικό καλαμάκι στο μοχίτο το βράδυ, σερβιέτες και πλαστικό εμφυαλωμένο νερό. Το νερό που πίνουν είναι γεμάτο με τα υπολείμματα από τα δικά μας πλαστικά μπουκάλια.

Για μια λοιπόν πρώτη φορά, μην βιαστείς να μου πεις να σταματήσω να ασχολούμαι με «πολυτέλειες» και «να κοιτάξω το προνόμιό μου» την ίδια ώρα που αρνείσαι να δεις λίγο πιο πέρα και να πάρεις στα χέρια σου την κατάσταση.

Το νοιάξιμο για τα ζώα και το περιβάλλον δεν είναι προνόμιο, είναι υποχρέωση. Και η υποχρέωση αυτή βαραίνει ακριβώς εμάς που έχουμε το προνόμιο να μην αντιμετωπίζουμε καθημερινά τη φτώχια, τις ασθένειες και το θάνατο.

Έλλη Στούρνα, για την Ethos & empathy