Το παρακάτω κείμενο μοιράζεται από το 2016 στα αντιρατσιστικά φεστιβάλ και θα μοιράζεται μέχρι να πάψει η ενσυναίσθηση των αντιρατσιστών να είναι επιλέκτικη….
Ρατσισμός και σπισισμός: τα δύο κεφάλια του ίδιου τέρατος.
Αναρωτήθηκες ποτέ ποια επιχειρήματα προέβαλαν οι κάθε φορά εξουσιαστές για να κακοποιούν, να εκμεταλλεύονται, να βασανίζουν και να εξοντώνουν ανθρώπους; Με ποια δικαιολογία οι αποικιοκράτες σκλάβωσαν και θανάτωσαν τους και τις ιθαγενείς; Με ποια δικαιολογία τους και τις έκλεισαν σε ζωολογικούς κήπους για να μπορεί ο δυτικός κόσμος να περιεργάζεται τα «εξωτικά» τους σώματα; Τι λόγους έδωσαν για τις πράξεις τους οι Ιάπωνες βασανιστές των Κινέζων που χρησιμοποίησαν για πειραματικούς σκοπούς στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κάνοντας πράξη τα χειρότερα πειράματα στην ανθρώπινη ιστορία; Με ποια αιτιολόγηση απομονώνονταν και δαιμονοποιούνταν επιληπτικές και επιληπτικοί κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα και της Αναγέννησης; Πώς υποστήριξαν τις πράξεις τους οι βασανιστές ψυχικά και σωματικά ασθενών από την αρχαιότητα μέχρι και τις μέρες μας; Οι κακοποιητές οροθετικών, τρανς, γκέι και λεσβιών, μαύρων και Εβραίων, ρομά, κρατούμενων, ατόμων με εγκεφαλική παράλυση ή νοητική στέρηση, γυναικών και παιδιών; Οι άνθρωποι αυτοί, θεωρήθηκαν –ή και ακόμα θεωρούνται- από την κοινωνία, την κρατούσα ηθική, τις κρατικές δομές, τους εκάστοτε εξουσιαστές, άνθρωποι που αξίζουν λιγότερα: λιγότερα δικαιώματα, λιγότερο χώρο, λιγότερη υγεία, λιγότερη προστασία, χειρότερη ποιότητα ζωής.
Αλήθεια, πού άραγε διαφέρει η αιτιολόγηση που δίνουμε για τις αντίστοιχες –και ακόμη πιο βίαιες πράξεις μας απέναντι σε άλλα ζώα; Πώς πείθουμε εαυτές και εαυτούς ότι το να σκλαβώνουμε, να εξαναγκάζουμε σε αναπαραγωγή, να ακρωτηριάζουμε και να θανατώνουμε αγελάδες, κότες και γουρούνια είναι κάτι το κοινώς αποδεκτό, ηθικά ορθό και απόλυτα αναγκαίο; Τα ζώα που τρώμε, φοράμε, χρησιμοποιούμε για πειραματισμό, κακοποιούμε για να πιούμε το γάλα τους ή να φάμε τα αυγά τους, έχουν, αδιαμφισβήτητα, την ικανότητα να πονούν και να απολαμβάνουν, να λυπούνται και να θυμώνουν, να χαίρονται και να φοβούνται∙ να φοβούνται τόσο πολύ που συχνά οδηγούνται στο να παθαίνουν ανακοπή καρδιάς πριν καν αποχαιρετήσουν την παιδική τους ηλικία, μέσα στα εκτροφεία που αποτέλεσαν το μόνο κόσμο που γνώρισαν ποτέ τους. Τα εκτροφεία που τα στέγασαν μέσα στο κόπρανα και τα ούρα τους. Την αμμωνία που τους έτσουζε τα μάτια, τις συνεχείς λοιμώξεις, τους ακρωτηριασμούς που, «για το καλό τους», έγιναν από τους εκτροφείς χωρίς αναισθησία. Το σκοτάδι, τη συνεχή φασαρία, το συνωστισμό. Τις ψυχικές παθήσεις και το σύνδρομο στερεοτυπικής συμπεριφοράς που τα έκανε να επαναλαμβάνουν μηχανικά τις ίδιες κινήσεις, να χτυπούν το κεφάλι τους στα κάγκελα, να δαγκώνουν τα ίδια τους τα άκρα.
Αλήθεια, σκέφτηκες ποτέ πως το σουβλάκι που θα φας στο «αντιρατσιστικό φεστιβάλ», πως τα καλοκαιρινά σανδάλια που φόρεσες για να νιώθεις όμορφα σ’ αυτή τη «γιορτή αλληλεγγύης και ισότητας», πριν έρθουν στα χέρια σου έχασαν το μυαλό τους, ούρλιαξαν, ακρωτηριάστηκαν, και προσπάθησαν με κάθε τρόπο να αποφύγουν, μέχρι την τελευταία στιγμή, το μαχαίρι στο λαιμό τους, την ηλεκτροπληξία στον πρωκτό τους, το πιστόλι στο κεφάλι τους; Όχι, θα μου πεις. Και δε σε νοιάζει. Γιατί «εκτράφηκαν γι’ αυτό το σκοπό». Γιατί «δεν είναι αρκετά έξυπνα». Γιατί «είναι αναγκαίο να συμβεί όλο αυτό για να ζήσουμε καλά». Γιατί, γιατί, γιατί… Ακούς, όμως, τις δικαιολογίες που σου δίνεις για όλο αυτό; Μπορείς να φανταστείς να στηρίζουν αποτρόπαιες πράξεις απέναντι σε ανθρώπους; Ή πράξεις αντίστοιχες απέναντι σε άλλα ζώα που δεν ταύτισες ποτέ σου με το κρέας ή τα δερμάτινα σανδάλια σου; Πώς θα σου φαινόταν άραγε να ακούσεις τα ίδια λόγια για τον εγκλεισμό, το βιασμό και τη θανάτωση ανθρώπων, σκύλων ή δελφινιών; Κτηνοτροφία και άνθρωποι: το κόστος της εκμετάλλευσης των άλλων ζώων στο περιβάλλον και τον άνθρωπο.
Η κτηνοτροφία σε αριθμούς – το πραγματικό κόστος της κατανάλωσης ζώων και ζωικών προϊόντων:
1. Φαινόμενο του θερμοκηπίου: Η κτηνοτροφία είναι υπεύθυνη για το 18% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. (Το αντίστοιχο ποσοστό των χερσαίων, θαλάσσιων και εναέριων μεταφορών σε παγκόσμιο επίπεδο αθροιστικά, είναι 13%). Υπολογίζεται ότι η εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου από την κτηνοτροφία θα αυξηθεί κατά 80% μέχρι το 2050.
2. Κατασπατάληση νερού: Για να παραχθεί ένα λίτρο γάλακτος, καταναλώνονται περίπου 999 λίτρα νερού. Για να παραχθεί ένα κιλό αυγών, καταναλώνονται περίπου 3.723 λίτρα νερού. Για ένα κιλό τυριού, καταναλώνονται περίπου 7.495 λίτρα νερού. Για ένα κιλό βοδινού κρέατος, καταναλώνονται περίπου 20.820 λίτρα νερού.
3. Εδάφη: Το 1/3 των εδαφών της γης που δεν καλύπτονται από πάγο, χρησιμοποιείται από τις κτηνοτροφικές μονάδες και τις καλλιέργειες ζωοτροφών που προορίζονται για αυτές. Το 1/3 του πλανήτη έχει ερημοποιηθεί, με κύρια αιτία την κτηνοτροφία.
4. Ωκεανοί: Υπολογίζεται ότι αλιεύονται 2,7 τρισεκατομμύρια θαλάσσια ζώα ετησίως. Ανά έτος αλιεύονται 90-100 εκατομμύρια τόνοι ψαριών. Περίπου το 40% των ψαριών αυτών, πετιούνται νεκρά πίσω στους ωκεανούς ως μη βρώσιμα. Περίπου 650.000 φάλαινες, δελφίνια και φώκιες θανατώνονται κάθε χρόνο κατά λάθος από τα αλιευτικά σκάφη. Επίσης, προβλέπεται ότι οι ωκεανοί θα αρχίσουν να μένουν χωρίς ψάρια από το 2048. Τέλος, η απελευθέρωση αζώτου από τη λειτουργία κτηνοτροφικών μονάδων ευθύνεται για τη δημιουργία περισσότερων από 500 νεκρών ζωνών στους ωκεανούς.
5. Δάση: Στην κτηνοτροφία οφείλεται η αποψίλωση 136 εκατομμυρίων εκταρίων δασών της βροχής και έως και το 91% της αποψίλωσης του δάσους του Αμαζονίου. Περίπου 137 είδη ζώων και φυτών εξαφανίζονται κάθε μέρα εξαιτίας της αποψίλωσης των δασών της βροχής. Τέλος, 1.100 ακτιβιστές και ακτιβίστριες έχουν σκοτωθεί, στην προσπάθειά τους να προστατέψουν τα δάση της βροχής τα τελευταία 20 χρόνια.
6. Ρύποι: Μία μονάδα γαλακτοπαραγωγής με 2500 αγελάδες παράγει την ίδια ποσότητα ρύπων με αυτήν που παράγει μία πόλη 411.000 κατοίκων. Στις Η.Π.Α. παράγονται περίπου 52.617 κιλά ρύπων ανά δευτερόλεπτο μόνο μέσω της κτηνοτροφίας.
Και…
  • Για να τραφεί ένας άνθρωπος που καταναλώνει ζώα και ζωικά προϊόντα, χρησιμοποιούνται 18 φορές περισσότερα εδάφη από αυτά που χρειάζονται για να τραφεί ένας/μία φυτοφάγος.
  • Η καλλιέργεια 1,5 εκταρίου γης αποφέρει 16.783 κιλά φυτικής τροφής. Σε περίπτωση που η ίδια έκταση χρησιμοποιηθεί για την κτηνοτροφία παράγονται μόλις 170 κιλά κρέατος.
  • Τουλάχιστον το 50% των καλλιεργούμενων σιτηρών προορίζονται για κατανάλωση στις κτηνοτροφικές μονάδες.
  • Το 82% των υποσιτισμένων παιδιών κατοικούν σε χώρες, των οποίων οι καλλιέργειες χρησιμοποιούνται κατά κύριολόγο για την παραγωγή ζωοτροφών.
  • Εάν όλος ο πληθυσμός της γης ακολουθούσε φυτοφαγική διατροφή, οι καλλιέργειες θα επαρκούσαν για τη σίτιση 10 δισεκατομμυρίων ανθρώπων.
Αλήθεια, όλα τα παραπάνω, τι σημαίνουν στην πράξη; Γιατί καθόμαστε εδώ και αναλύουμε μεγέθη και ποσοστά και τι σχέση μπορεί να έχει κάτι τέτοιο με το αντιρατσιστικό φεστιβάλ, την καταπολέμηση των ανισοτήτων και την αλληλεγγύη;
Ο συσχετισμός είναι, μάλλον, σχετικά απλός και εύκολα κατανοητός. Η αντίφαση, δε, που ενέχεται στην υποστήριξη της βιομηχανίας κρέατος, γάλακτος, αυγών κ.ά. από το αντιρατσιστικό φεστιβάλ, αλλά και κάθε άλλη εκδήλωση αλληλεγγύης απέναντι σε καταπιεσμένες ομάδες του πληθυσμού είναι παραπάνω από προφανής. Γιατί; Γιατί στηρίζοντας τις παραπάνω βιομηχανίες στηρίζεις παράλληλα και την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος, περιβάλλον στο οποίο πέρα από άλλα ζώα, κατοικούν και άνθρωποι. Συμβάλλεις στην κατασπατάληση σιτηρών, νερού και σόγιας που προορίζονται για να τραφούν τα ζώα που τρως, σε περιοχές που άνθρωποι πεθαίνουν από την πείνα και τη δίψα. Παράλληλα, στηρίζεις επιχειρήσεις που ρυπαίνουν τα ύδατα και τα εδάφη, αποτελούν βασική αιτία της υπερθέρμανσης του πλανήτη, και οδηγούν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, εκατομμύρια ανθρώπους στην μετανάστευση, τον υποσιτισμό, αλλά και τη γενικότερη υποβάθμιση του βιοτικού τους επιπέδου. Είναι, άραγε, τα παραπάνω συνεπή με τις γενικότερες πεποιθήσεις που υποστηρίζονται –ή που οφείλουν να υποστηρίζονται- από τους και τις εκπροσώπους μίας αντιρατσιστικής εκδήλωσης, μιας εκδήλωσης αφιερωμένης στην ισότητα και την αλληλεγγύη;
Επίσης:
Για να φτάσουν τα ζώα αυτά στο πιάτο και τη ντουλάπα σου, έχουν πρώτα βασανιστεί και θανατωθεί, όπως συχνά τείνεις να ξεχάσεις. Κάτι τέτοιο, απαιτεί την απασχόληση εργατών σε εκτροφεία και σφαγεία∙ εργατών που, εξαιτίας της καταναλωτικής σου αυτής ανάγκης, έχουν τεράστιες συνέπειες στην ψυχική και σωματική τους υγεία. Οι άνθρωποι αυτοί, οι οποίοι στις περισσότερες περιπτώσεις είναι μετανάστες ή ανήκουν σε άλλες κοινωνικές ομάδες που βρίσκονται σε ανάγκη, βρίσκουν απασχόληση σε μία βιομηχανία που συστηματικά τους βασανίζει, με στόχο να μπορούν να γίνουν τόσο βίαιοι και αναίσθητοι, όσο απαιτείται για να μπορούν μηχανικά και χωρίς σκέψη να επιτελούν το έργο τους: να σκοτώνουν, να τεμαχίζουν, να γδέρνουν, να σπρώχνουν και να κλωτσούν, να ακρωτηριάζουν και να βασανίζουν αισθανόμενα πλάσματα, κάθε μέρα και όλη μέρα, γεμίζοντας αίμα τα χέρια και τα πνευμόνια τους, ουρλιαχτά τα αυτιά και το μυαλό τους, αναισθησία και απάθεια τη σκέψη τους. Επί της ουσίας, η βιομηχανία κρέατος παράγει και καλλιεργεί στυγνούς δολοφόνους. Πιο συγκεκριμένα, οι εργάτες των σφαγίων παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά αλκοολισμού, βίας απέναντι σε πρόσωπα της οικογένειάς τους, τεράστιο άγχος, αλλά και, σε μεγάλο βαθμό, μετατραυματικό στρες και συχνούς εφιάλτες.
Συμπερασματικά:
Για όλους τους παραπάνω, και πολλούς, αμέτρητους ακόμη λόγους, η κατανάλωση και αγοραπωλησία κρέατος και άλλων ζωικών προϊόντων, εντός του πλαισίου μίας εκδήλωσης αντιρατσισμού, αλληλεγγύης και ισότητας, είναι, τουλάχιστον, ασυνεπής, ατυχής και κατακριτέα. Στην πραγματικότητα, ο βασανισμός εκατομμυρίων ζώων και ανθρώπων, η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος και η κατασπατάληση ασύλληπτου αριθμού πόρων, θα έπρεπε να αρκούν και να περισσεύουν για να μπει, μια για πάντα, ένα τέλος στην παρουσία κάθε είδους προϊόντων ζωικής προέλευσης σε δράσεις και εκδηλώσεις όπως είναι το Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ της Αθήνας.
Έλλη Στούρνα